ಭಾಷಾ ಸಮಾಗಮ-2026ರಲ್ಲಿ ಮುಕುಲ್ ಕಾನಿಟ್ಕರ್: ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಲ್ಲ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಭಾಷೆಗಳು; ‘ನಾನು’ದಿಂದ ‘ನಾವು’ವರೆಗಿನ ಪಯಣವೇ ಭಾಷೆ

ವಾರಣಾಸಿ, 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ (ಹಿ.ಸ.):

ಆ್ಯಂಕರ್:ವಿಶ್ವವು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿತಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವೆಂದರೆ ಹೊಸದೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ನಿರ್ಮಾಣವಲ್ಲ; ಅದು ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಡುವಿನ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಜ್ಞಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ಸತ್ಯವು ಯಾವ ವಿಶೇಷ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುವುದೇ ವಿಜ್ಞಾನ. ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆಯ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ಜ್ಞಾನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ನೀಡಬಲ್ಲದು ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಚಾರ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯ ಮುಕುಲ್ ಕಾನಿಟ್ಕರ್ ಹೇಳಿದರು.

ಹಿಂದಿ ದಿನದ ಮುನ್ನಾದಿನ ವಾರಾಣಸಿಯ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಕಾಶಿ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಷಾ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ ಸಮಾಚಾರ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ‘ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಭಾರತ’ ವಿಷಯದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಸಮಾಗಮ-2026ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಜ್ಞಾನ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣವಲ್ಲ, ಸತ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ

ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸನೆಂದರೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸ ವಿಚಾರವೊಂದನ್ನು ತಾನೇ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ತಾನು ಹೊಸ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ವಿನಮ್ರತೆಯಲ್ಲೇ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ಕಾನಿಟ್ಕರ್ ಹೇಳಿದರು.

ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಧಕನು ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿತು, ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.

ನ್ಯೂಟನ್‌ನಿಂದ ಋಷಿಗಳವರೆಗೆ: ಹುಡುಕಾಟವಲ್ಲ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಪರಂಪರೆ

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಿದ ಅವರು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತನ್ನದೇ ನಿರ್ಮಿತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಹಿಂದೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಗೊಂಡ ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣ ವಿದ್ವಾಂಸನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರು.

ವೇದವ್ಯಾಸರು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಅಸಂಖ್ಯ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹೊಸದನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದಲ್ಲ; ಈ ಹಿಂದೆ ದೊರೆತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅದರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏಕತ್ವದ ಅರಿವೇ ಜ್ಞಾನ, ವಿಶೇಷತೆಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯೇ ವಿಜ್ಞಾನ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವೇ ಏಕತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದೆ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರವು ವಸ್ತುವಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತದೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರವು ಜೀವ ಮತ್ತು ಚೇತನೆಯ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವು ವಸ್ತುಗಳ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆ ‘ಒಂದು’ ಅಂಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಜ್ಞಾನ; ಅದು ಯಾವ ವಿಶೇಷ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುವುದೇ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕಾನಿಟ್ಕರ್ ಹೇಳಿದರು.

ಪ್ರಫುಲ್ಲಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ಅವರ ‘ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಹಿಂದೂ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ’ ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಭಾರತದ ರಸವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಏಕತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದರು. ಯಾವ ವ್ಯಾಪಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣವಿದೆಯೋ, ಅದೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವೂ ಇದೆ. ಈ ಭಾವನೆಯಿಂದಲೇ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಚಿನ್ನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಅಂಶವನ್ನು ‘ಪಾರಸ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ರಸವಿದ್ಯೆ ಕೇವಲ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಕುತೂಹಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

‘ಸರ್ವೇ ಭವಂತು ಸುಖಿನಃ’ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂದೇಶ

ಭಾರತೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಂಥ ಅಥವಾ ಮತದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ. ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸತ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಕೇವಲ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವುದಲ್ಲ; ‘ಸರ್ವೇ ಭವಂತು ಸುಖಿನಃ’ ಎಂಬ ವಿಶ್ವ ಕಲ್ಯಾಣದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕಾನಿಟ್ಕರ್ ಹೇಳಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ಶಾಂತಿ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮಾನವನಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಿತಿಗಳಿಂದ ಹೊರತಂದು ಇಡೀ ವಿಶ್ವ ಮಾನವತೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರು.

ಗಂಗೆಯಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿದ ಜ್ಞಾನಧಾರೆ

ಪರಂಪರೆ ಎಂದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದಾಗಿದೆ. ಗಂಗೆಯ ನದಿ ಯುಗಯುಗಗಳಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದ ಧಾರೆಯೂ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿದುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಕಾನಿಟ್ಕರ್ ಹೇಳಿದರು.

ಗುರುಕುಲಗಳ ಕುರಿತು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಅವರು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗುರುಕುಲ ಪರಂಪರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಭಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ ಇಂದಿಗೂ ನೂರಾರು ಗುರುಕುಲಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು ಎಂದರು.

ಧನುರ್ವೇದದ ಗುರುಕುಲಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುಕುಲಗಳು ದೊರೆತವು. ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವಿದ್ಯೆಯೊಂದರ ಹಸ್ತಾಂತರವೂ ಗುರುಕುಲ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ತಂದೆಯಿಂದ ಮಗನಿಗೆ, ಗುರುದಿಂದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಹರಿದುಬಂದಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಜ್ಞಾನಯಾತ್ರೆಯ ಸಂಕೇತ ಕಾಶಿ

ಕಾಶಿಯನ್ನು ಈ ಜ್ಞಾನಧಾರೆಯ ಜೀವಂತ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ ಕಾನಿಟ್ಕರ್, ಇಲ್ಲಿ ಕಲೆ, ವಿದ್ಯೆ, ಮರ್ಧನ, ಯೋಗ, ಆಯುರ್ವೇದ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿದ್ಯೆಗಳ ಗುರುಕುಲ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದರು.

ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಗಳ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣಿಕ ಮೂಲಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಈ ಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆ ಕೇವಲ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸರಣ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಕಾಶಿ ಕೇವಲ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಲ್ಲ; ಭಾರತದ ನಿರಂತರ ಜ್ಞಾನಯಾತ್ರೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಕಾಶಿಯಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನದ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಸಂವಾದದ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಷೆಯೂ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಭಾಷೆ

ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ‘ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಕಾನಿಟ್ಕರ್, ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯ ಗುರುತನ್ನು ಕೇವಲ ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದರು.

ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿರಲಿ, ಭಾಷೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಭಾವ ಭಾರತದ್ದೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

‘ಎರಡು ಕೋಸಿಗೆ ನೀರು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಾಲ್ಕು ಕೋಸಿಗೆ ವಾಣಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದರೂ ಭಾವನೆ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದರು.

ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್, ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಕರದೇವ, ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಮಹನೀಯರು ವಿವಿಧ ಭಾಷಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದರು. ಭಾಷೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಭಾವನೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಈ ಸಂವಾದದ ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಲ್ಲ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿವೆ. ತಮಿಳು, ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಮರಾಠಿ, ಗುಜರಾತಿ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಭಾರತ ಒಂದೇ. ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳೂ ದೇಶದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಚೇತನ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಏಕತೆಯ ವಾಹಕಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕಾನಿಟ್ಕರ್ ಹೇಳಿದರು.

‘ನಾನು’ದಿಂದ ‘ನಾವು’ವರೆಗಿನ ಪಯಣವೇ ಭಾಷೆ

ಭಾಷೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಂತ ವಿಚಾರವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಲ್ಲ. ಭಾಷೆ ‘ನಾನು’ದಿಂದ ‘ನಾವು’ ಆಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಯ ಸಾಧನೆ ಎಂದರೆ ಅಹಂಕಾರದ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಹೃದಯದಿಂದ ಹೃದಯ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಸಂವಾದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೌನವೂ ಜ್ಞಾನದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಗುರುವಿನ ಮೌನದಿಂದಲೇ ಶಿಷ್ಯನ ಸಂಶಯಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವ ಪರಂಪರೆ ಇತ್ತು ಎಂದರು.

ವಾಣಿ ಪರಾದಿಂದ ಪಶ್ಯಂತಿ, ಪಶ್ಯಂತಿಯಿಂದ ಮಧ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮಾದಿಂದ ವೈಖರಿ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಶಬ್ದ ಅಂಕಿತಗೊಂಡಾಗ ಅಕ್ಷರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಯವಾಗದಿರುವುದೇ ಅಕ್ಷರ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮೊಬೈಲ್, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆವರೆಗೆ ಅಕ್ಷರದ ಪಯಣ

ಅಕ್ಷರದ ಪಯಣ ಇಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕಾನಿಟ್ಕರ್ ಹೇಳಿದರು. ದೂರಸಂದೇಶ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಗಣಕಯಂತ್ರ, ನಂತರ ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಅಕ್ಷರವು ಮೊಬೈಲ್‌ವರೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವಿನಿಂದ ಇಂದು ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ; ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಗಿಬಂದ ವಾಣಿ, ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಪಯಣದ ಹೊಸ ಹಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ ಸಮಾಚಾರ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಬಹುಭಾಷಾ ಸುದ್ದಿ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಕಾನಿಟ್ಕರ್, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಯ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಸಮಾಗಮದ ಆಯೋಜನೆಯು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆಯ ವ್ಯಾಪಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

--------

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / Rakesh.M.B.