ಬೆಂಗಳೂರು, 25 ಜುಲೈ (ಹಿ.ಸ.):

ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿ: ಭಕ್ತಿ, ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಯ ಮಹಾಪರ್ವ:

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಏಕಾದಶಿ ತಿಥಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ವರ್ಷದ 24 ಏಕಾದಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು. ಇದನ್ನು ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿ, ಹರಿಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿ ಅಥವಾ ಪದ್ಮ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಿಂದ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದಿನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಚಾತುರ್ಮಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ

ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಆದಿಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯಂದು (ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಏಕಾದಶಿ) ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ

ಈ ದಿನ ಭಕ್ತರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತುಳಸಿ ದಳ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ, ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣು ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕರು ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿ, ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ ಭಜನೆ, ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಪಂಡರಪುರ ವಾರಿಯ ವಿಶೇಷತೆ

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಂಡರಪುರದಲ್ಲಿ ವಿಠೋಬಾ (ಪಾಂಡುರಂಗ) ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಳುವ ಪಂಡರಪುರ ವಾರಿ ಯಾತ್ರೆ ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂತ ತುಕಾರಾಮರ ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ವಾರಕರು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯ ಬಳಿಕ ಪಂಡರಪುರ ತಲುಪಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಚರಣೆಯ ಸಂದೇಶ

ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿ ಕೇವಲ ಉಪವಾಸದ ದಿನವಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ, ದಾನ-ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ಪಾಪಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನವು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಚಾರ್ಯ ಜಗನ್ನಾಥ ಕಟ್ಟಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

---------------

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / Rakesh.M.B.