ನವದೆಹಲಿ, 26 ಆಗಸ್ಟ್ (ಹಿ.ಸ.):

ಆ್ಯಂಕರ್:

ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾಕರ್ತರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಹೇಳಿದರು.

ಮಂಗೋಲಿಯಾದ ಉಲಾನ್‌ಬತಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮರುಭೂಮೀಕರಣ ತಡೆ ಸಮಾವೇಶದ 17ನೇ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ‘ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಚರಗಾಹ ಸಮುದಾಯಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ’ ವಿಷಯದ ಸಚಿವರ ಮಟ್ಟದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಭಾರತವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಚರಗಾಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಯಾದವ್ ತಿಳಿಸಿದರು. ಹಿಮಾಲಯದ ಚರಗಾಹಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಸವನ್ನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ, ಕಚ್ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶೋಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಚರಗಾಹ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಇವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ ಎಂದರು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಸಾಧ್ಯ. ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಮರುಭೂಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ಭೂಕ್ಷಯ ನಕ್ಷೆಗಳು ಚರಗಾಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ರಾಜಸ್ಥಾನದ ‘ಓರಣ್’ ಪವಿತ್ರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 25 ಸಾವಿರ ಸಮುದಾಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪವಿತ್ರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಸುಮಾರು ಆರು ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ಚರಗಾಹ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದರು.

ತೆರೆದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಭಾರತ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಆಳವಾಗಿ ಬೇರುಬಿಡುವ ಹುಲ್ಲುಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಸಂಗ್ರಹ, ನೀರಿನ ಇಂಗುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಶಾಶ್ವತ ಚರಗಾಹ ಮತ್ತು ಮೇವು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ ಎಂದು ಯಾದವ್ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಭೂಮಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಭೂದೃಶ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಜಲಾನಯನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸುಸ್ಥಿರ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ, ಮೇವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯ ನೆರವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವುದು ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದರು.

ಭೂಕ್ಷಯ ತಟಸ್ಥತೆಯ ಗುರಿಯತ್ತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚರಗಾಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶ ಅಗತ್ಯ. ಚರಗಾಹ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿತ ಹಾಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಯಾದವ್ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದರು.

--------

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / Rakesh.M.B.