ಕಠ್ಮಂಡು, 24 ಜೂನ್ (ಹಿ.ಸ.) :

ಆ್ಯಂಕರ್ : ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಮೊದಲ ಅಂತರದೇಶೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಂಡಿದೆ. ‘ಚಿಲಿಮೆ–ಕೇರುಂಗ್–ಜಿಲೋಂಗ್ 220 ಕೆವಿ ಅಂತರದೇಶೀಯ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗ’ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಪತ್ರ ಕಳುಹಿಸಲು ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆ ಈಗ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತ ತಲುಪಿದೆ.

ಈ ನಿರ್ಧಾರದೊಂದಿಗೆ ನೇಪಾಳವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಂತರ ತನ್ನ ಉತ್ತರದ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಚೀನಾದೊಂದಿಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನೇಪಾಳದ ಅಂತರದೇಶೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಾಪಾರವು ಭಾರತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರಸರಣ ಸಂಪರ್ಕ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವುದು ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗವು ಚೀನಾದ ಟಿಬೆಟ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿಗಾತ್ಸೆಯ ಜಿಲೋಂಗ್ ಕೌಂಟಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಜಿಲೋಂಗ್ ಪ್ರದೇಶವು ನೇಪಾಳ–ಚೀನಾ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗವು ಚೀನಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 94 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹಾಗೂ ನೇಪಾಳದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 26 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 120 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ರಸುವಾಗಢಿ ಮೂಲಕ ರಸುವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಲಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರದವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕೋಮಲನಾಥ ಆತ್ರೇಯ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತಿಮ ಜಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಚೀನಾ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಕಿಯಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಂತರ ಚೀನಾ, ನೇಪಾಳದ ಭಾಗದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಅನುದಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ನೀಡಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಜಾರಿ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬೇಕಾಯಿತು.

ನೇಪಾಳವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. 2017ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಉಪಪ್ರಧಾನಿ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಕೃಷ್ಣ ಬಹಾದುರ್ ಮಹರಾ ಅವರ ಚೀನಾ ಭೇಟಿಯ ವೇಳೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರಕಿತ್ತು. ಬಳಿಕ 2018ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಕೆ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ ಒಲಿ ಅವರ ಚೀನಾ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.

2023ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಪುಷ್ಪಕಮಲ್ ದಹಾಲ್ ಅವರ ಚೀನಾ ಭೇಟಿಯ ವೇಳೆ ಜಿಲೋಂಗ್–ಕೇರುಂಗ್–ರಸುವಾಗಢಿ–ಚಿಲಿಮೆ 220 ಕೆವಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದವು. ನಂತರ 2025ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಕೆ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ ಒಲಿ ಅವರ ಚೀನಾ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬೆಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ರೋಡ್ ಉಪಕ್ರಮದಡಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಬೆಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ರೋಡ್ ಉಪಕ್ರಮದ ಜಾರಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ರೋಡ್ ಉಪಕ್ರಮದಡಿ ಜಾರಿಯಾಗಲಿರುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಎಂಬ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೆರೆಯಲಿದ್ದು, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಸಿಗಲಿದೆ.

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / Rakesh.M.B.