ಕಠ್ಮಂಡು, 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ (ಹಿ‌.ಸ.):

ಆ್ಯಂಕರ್:

ನೇಪಾಳ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹಿಮಸರೋವರಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಚೀನಾದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಹಿಮಸರೋವರಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚೀನಾದ ತಕ್ಲಕೋಟದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಸರೋವರಗಳಿಂದ ನೇಪಾಳದ ಕಡೆಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯ, ಗಡಿ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಹೂಮ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಭೋಲಾ ನಾಥ್ ಗುರಾಗೈನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಚೀನಾದ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮಸರೋವರಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವಂತೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿಮಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರವಾಹ ಅಥವಾ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಹೂಮ್ಲಾದ ಹಿಲ್ಸಾ ಮತ್ತು ಕಿಟ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಮಸರೋವರಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಸಂಭವನೀಯ ಅಪಾಯ ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುರಾಗೈನ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಸುವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೋಟೆಕೋಶಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭಾರಿ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಹಾನಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಚೀನಾದ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಹಿಮಸರೋವರಗಳು ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ತಕ್ಲಕೋಟದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಾಕ್ಷಸ ತಾಲ್, ಮಾನಸ ಸರೋವರ, ಗೊಂಡ್ಜುಕಾ, ಅಬುಕಾ ಮತ್ತು ಸಿರಿಮಾಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸರೋವರಗಳ ಕುರಿತು ನೇಪಾಳದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.

ಹಿಮಸರೋವರಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಯಮಿತ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಹಿಮಪಾತ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದಾಗ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಒಮ್ಮತ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.

ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳವು ಗಡಿ ಕಂಬಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಗಡಿ ಪ್ರವೇಶಪತ್ರ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮೇಳ, ಹಿಲ್ಸಾದ ಮಿತ್ರಿ ಸೇತುವೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಹಿಲ್ಸಾ-ಸಿಮ್ಕೋಟ್ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು.

ಮೂರು ಗಡಿ ಕಂಬಗಳ ದುರಸ್ತಿ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಚೀನಾದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಗುರಾಗೈನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 6ನೇ ಗಡಿ ಕಂಬದ 2ನೇ ಕಂಬ ನೇಪಾಳದ ಕಡೆ ಹಾಗೂ 7ನೇ ಗಡಿ ಕಂಬದ 1 ಮತ್ತು 2ನೇ ಕಂಬಗಳು ಚೀನಾದ ಕಡೆ ಇವೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಗಡಿ ಕಂಬಗಳಿಗೆ ದುರಸ್ತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬರುವ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವಸ್ತುಗಳ ತಪಾಸಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಗಡಿ ಪ್ರವೇಶಪತ್ರ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಗಣಕೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಚೀನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿದರು.

ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಗಡಿ ಸಂತೆ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಉಭಯ ಕಡೆಯವರು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು 30 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ನೇಪಾಳದ ಕಡೆಯಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಹಿಲ್ಸಾ-ಸಿಮ್ಕೋಟ್ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಚೀನಾದ ಬೆಲ್ಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ರೋಡ್ ಉಪಕ್ರಮದಡಿ ಈ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು.

ಬಜಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಮುಕೇಶ್ ಕೇಸರಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಜಾಂಗ್, ದಾರ್ಚುಲಾ ಮತ್ತು ಹೂಮ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಮುಖ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ನೇಪಾಳದ ಕಡೆಯಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವುದಾಗಿ ಚೀನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.

ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಕ್ಲಕೋಟದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒದಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ತಕ್ಲಕೋಟದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೂಮ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನೂ ನೇಪಾಳದ ಕಡೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ನೇಪಾಳ-ಚೀನಾ ಗಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಲು ಹೂಮ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿ ಹಾಗೂ ತಕ್ಲಕೋಟದ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಇ-ಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಸಂಪರ್ಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗುವುದು. ನೀತಿ ಮಟ್ಟದ ವಿಷಯಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.

ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ನಿರಂತರ ಸಮನ್ವಯ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

--------

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / Rakesh.M.B.