ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19: ಹಿಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ ವಾರ

ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಿಂದ 21ರವರೆಗೆ ಹಿಂದಿ ವಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಳು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧ ಬರವಣಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದಿ ವಾರದ ಆರಂಭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಹಿಂದಿ ದಿನದಿಂದಾಗುತ್ತದೆ. 1949ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯು ಹಿಂದಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹಿಂದಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1953ರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಹಿಂದಿ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ ಹಿಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಕಾಕಾ ಕಾಲೇಲ್ಕರ್, ಹಜಾರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ದ್ವಿವೇದಿ, ಸೇಠ್ ಗೋವಿಂದ ದಾಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಾಹಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. 1918ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಯನ್ನು ರಾಜಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿಯನ್ನು ಅವರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆ ಎಂದೂ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದರು.

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನಿ ಭಾಷೆಗಳ ನಂತರ ಹಿಂದಿ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ.46ರಷ್ಟು ಜನರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಹಿಂದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 65 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಗೆ ದೊರೆಯಬೇಕಾದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿಯನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಯೋಗಕ್ಕೆ 177 ದೇಶಗಳ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆತಿರುವಾಗ, ಹಿಂದಿಗೆ 129 ದೇಶಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇದೆ.

ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು

1891: ವಿಲಿಯಂ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕ ‘ದಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಆಫ್ ವೆನಿಸ್’ ಅನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

1893: ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಯಿತು.

1955: ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆ ಬಂಡೆದ್ದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜುವಾನ್ ಪೆರೋನ್ ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿತು.

1957: ಅಮೆರಿಕ ನೆವಾಡಾ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭೂಗತ ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿತು.

1982: ಸ್ಕಾಟ್ ಫಾಹ್ಮನ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾವಸೂಚಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರು.

1983: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುವಾಗಿದ್ದ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಸೇಂಟ್ ಕಿಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೆವಿಸ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದವು.

1988: ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಗ್ರಹ ‘ಹೋರಿಜಾನ್-1’ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿತು.

1996: ಎಲಿಜಾ ಇಜೇತ್‌ಬೋಗೋವಿಕ್ ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಬೋಸ್ನಿಯಾದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

1996: ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಎಡಪಂಥೀಯ ಬಂಡುಕೋರರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.

2000: ಕರ್ಣಂ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರ ಎತ್ತುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು.

2002: ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೈನಿಕರು ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಫೆಲೆಸ್ತೀನ್ ನಾಯಕ ಯಾಸರ್ ಅರಾಫತ್ ಅವರ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದರು.

2006: ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಡುವೆ ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

2006: ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ದಂಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಬಳಿಕ ಜನರಲ್ ಸುರಾಯುಡ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದರು.

2007: ಸೈಬರ್ ಯುದ್ಧದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಮೆರಿಕ ವಾಯುಪಡೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಮಾಂಡ್ ರಚಿಸಿತು.

2008: ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ ನಕ್ಸಲ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸಲ್ವಾ ಜುಡೂಮ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಉಚ್ಚತಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

2014: ಆಪಲ್ ಐಫೋನ್-6 ಮಾರಾಟ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಜನನ

1979: ಸತ್ಯದೇವ ಪ್ರಸಾದ್ — ಭಾರತೀಯ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ.

1958: ಲಕ್ಕಿ ಅಲಿ — ಭಾರತೀಯ ಗಾಯಕ, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಹಾಗೂ ನಟ.

1965: ಸುನೀತಾ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ — ನಾಸಾ ಮೂಲಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆ.

1977: ಆಕಾಶ್ ಚೋಪ್ರಾ — ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ.

1927: ಕುಂವರ್ ನಾರಾಯಣ — ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕವಿ.

1886: ಸೈಯದ್ ಫಜಲ್ ಅಲಿ — ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ. ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

1867: ಶ್ರೀಪಾದ ದಾಮೋದರ ಸಾತವಳೇಕರ್ — 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ವಿದ್ವಾಂಸ.

ನಿಧನ

2013: ಸರಸ್ವತಿ ಪ್ರಸಾದ್ — ಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕಿ ಹಾಗೂ ಸುಮಿತ್ರಾನಂದನ್ ಪಂತ್ ಅವರ ಮಾನಸ ಪುತ್ರಿ.

1988: ಪಿ. ಶೀಲೂ ಏಒ — ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಹಾಗೂ ನಾಗಾ ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವರು.

1965: ಬಲವಂತರಾಯ ಮೆಹ್ತಾ — ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಹಾಗೂ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಎರಡನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ.

1936: ವಿಷ್ಣುನಾರಾಯಣ ಭಾತಖಂಡೆ — ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ವಿದ್ವಾಂಸ.

1719: ರಫೀಉದ್ದೌಲಾ — ಮೊಘಲ್ ವಂಶದ 11ನೇ ಬಾದಶಾಹ.

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದಿ ದಿನಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ವಾರ

--------

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / Rakesh.M.B.