ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16:

ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಸ್. ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅವರ ಹೆಸರು ಅಪ್ರತಿಮ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಅದ್ಭುತ ಕಂಠಸಿರಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಭಾರತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದ ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅವರನ್ನು ಸಂಗೀತ ಲೋಕದ ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕಿ ಹಾಗೂ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರತಿಭೆಯಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಂ.ಎಸ್. ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅವರು 1916ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮದುರೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಅವರು ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು.

ಅವರ ಕಂಠಸಿರಿ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ದೇಶದ ಹಲವು ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರು ಅವರಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು. ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರು ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅವರನ್ನು ‘ತಪಸ್ವಿನಿ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರು. ಉಸ್ತಾದ್ ಬಡೆ ಗುಲಾಂ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರು ಅವರ ಮಧುರ ಕಂಠಕ್ಕೆ ‘ಸುಸ್ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ’ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಿದ್ದರು. ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕಿ ಕಿಶೋರಿ ಆಮೋಣ್ಕರ್ ಅವರು ಅವರ ಗಾಯನವನ್ನು ‘ಎಂಟನೇ ಸ್ವರ’ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದರು.

ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅವರ ಕಲಾ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ದೇಶವೂ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿತು. 1954ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬಳಿಕ 1998ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅಪೂರ್ವ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಇದು ದೊರೆತ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು

1810 – ಮಿಗುಯೆಲ್ ಹಿಡಾಲ್ಗೊ ಸ್ಪೇನ್‌ನಿಂದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದರು.

1821 – ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆಯಿತು.

1908 – ‘ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ನಿಗಮ’ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

1947 – ಜಪಾನ್‌ನ ಸೈತಾಮಾದಲ್ಲಿ ‘ಕ್ಯಾಥ್ಲೀನ್’ ಚಂಡಮಾರುತ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ 1,930 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು.

1975 – ಕೇಪ್ ವರ್ಡೆ, ಮೊಜಾಂಬಿಕ್, ಸಾವೊ ಟೋಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವು.

1975 – ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.

1978 – ಜನರಲ್ ಜಿಯಾ ಉಲ್ ಹಕ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

2003 – ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತನ್ನ ನೆಲವನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭೂತಾನ್ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು.

2007 – ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಷರಫ್ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ಚುನಾವಣಾ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದರು.

2007 – ‘ಒನ್ ಟು ಗೋ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್’ ವಿಮಾನ ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿ 89 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು.

2008 – ಭಾರತ ಹೆವಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ (ಭೆಲ್) ನೌಕರರಿಗೆ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

2009 – ಭಾರತವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ‘ಅತಿಥಿ ದೇವೋ ಭವ’ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು.

2013 – ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದೂಕುಧಾರಿಯೊಬ್ಬ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ 12 ಮಂದಿಯನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಹತ್ಯೆಗೈದನು.

2014 – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಸಂಘಟನೆ ಸಿರಿಯಾದ ಕುರ್ದಿಷ್ ಹೋರಾಟಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭಿಸಿತು.

ಜನನ

1880 – ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಯೆಸ್ – ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೇಖಕ, ಕವಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರ.

1882 – ಬಲವಂತ್ ಸಿಂಗ್ – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.

1893 – ಶ್ಯಾಮಲಾಲ್ ಗುಪ್ತ ‘ಪಾರ್ಷದ್’ – ‘ವಿಜಯೀ ವಿಶ್ವ ತಿರಂಗಾ ಪ್ಯಾರಾ’ ಧ್ವಜಗೀತೆಯ ರಚನೆಕಾರ.

1901 – ಎಂ.ಎನ್. ಕೌಲ್ – ಮೂರನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಮಹಾಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

1916 – ಎಂ.ಎಸ್. ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮೀ – ಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯ ಗಾಯಕಿ ಹಾಗೂ ನಟಿ.

1920 – ಆರ್ಟ್ ಸ್ಯಾನ್ಸಮ್ – ಅಮೆರಿಕದ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ.

1931 – ಆರ್. ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಂಪೈರ್.

1942 – ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣ – ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ.

1968 – ಪ್ರಸೂನ್ ಜೋಶಿ – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ಗೀತರಚನೆಕಾರ.

1975 – ಪುಷ್ಕರ್ ಸಿಂಗ್ ಧಾಮಿ – ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕಾರಣಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ.

1977 – ಸುಶೀಲ್ ಆನಂದ್ – ಭಾರತೀಯ ನಟ.

1981 – ಗೀತಾ ರಾಣಿ – ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ವೇಟ್‌ಲಿಫ್ಟರ್.

ನಿಧನ

1681 – ಜಹಾನಾರಾ – ಮೊಘಲ್ ದೊರೆ ಷಹಜಹಾನ್ ಮತ್ತು ಮುಮ್ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರಿ.

1932 – ರೊನಾಲ್ಡ್ ರಾಸ್ – ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೈದ್ಯ ಹಾಗೂ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ.

1944 – ಜ್ವಾಲಾಪ್ರಸಾದ್ – ಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹಾಗೂ 1936ರಲ್ಲಿ ಕಾಶಿ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿ.

1965 – ಎ.ಬಿ. ತಾರಾಪೋರೆ – ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕ.

1977 – ಕೇಸರಬಾಯಿ ಕೇರ್ಕರ್ – ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪುರಸ್ಕೃತ ಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿ.

2017 – ಅರ್ಜನ್ ಸಿಂಗ್ – ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಐದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಏರಿದ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಷಲ್.

2020 – ಕಪಿಲಾ ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ – ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ವಾಂಸೆ.

2020 – ಪಿ.ಆರ್. ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್ – ಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯ ಆಯುರ್ವೇದ ತಜ್ಞ.

ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳು

ಓಜೋನ್ ಪದರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದಿನ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದಿ ದಿನಾಚರಣೆ(ವಾರ)

ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ದಿನ

---------

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / Rakesh.M.B.