ಗದಗ, 12 ಮೇ (ಹಿ.ಸ.) :

ಆ್ಯಂಕರ್ : ಕಾವ್ಯವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಭಾವನೆಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಸಮಾಜದ ನೋವು, ಶೋಷಿತರ ಮೌನ, ಕಾಲದ ತಲ್ಲಣ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಗದಗ ನಗರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಲೇಖಕಿ ಮಂಜುಳಾ ವೆಂಕಟೇಶಯ್ಯ ಅವರ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ‘ಮಹಾಪಯಣ’ ಕವನ ಸಂಕಲನವು ನಗರದ ಕನ್ನಡ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅದ್ದೂರಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಂಡಿತು.

ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಚಿಂತಕರು, ಪ್ರಗತಿಪರ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭವಾಗಿರದೆ, ವೈಚಾರಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಸಾಹಿತ್ಯೋತ್ಸವದಂತಾಯಿತು. ಸಮಾರಂಭದಿಡೀ ಕಾವ್ಯ, ಸಮಾಜ, ಸಂವಿಧಾನ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಗಳು ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆಗೆ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸಿತು.

ಮೊಮ್ಮಗನ ಜನ್ಮದಿನದಲ್ಲೇ ಕಾವ್ಯದ ‘ಮಹಾಪಯಣ’

ಈ ಸಮಾರಂಭದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಲೇಖಕಿ ಮಂಜುಳಾ ವೆಂಕಟೇಶಯ್ಯ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಮೊಮ್ಮಗನ ಜನ್ಮದಿನದ ಸವಿನೆನಪನ್ನೇ ಕೃತಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಯ ದಿನವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದು. ಕುಟುಂಬದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪರೂಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಕಲ್ಪ ಎಲ್ಲರ ಮನಸೆಳೆಯಿತು.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯರು, “ಇದು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಅಲ್ಲ; ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರ” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಕುಟುಂಬದ ಹಬ್ಬವನ್ನೇ ಸಾಹಿತ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನಾಗಿಸಿದ ಲೇಖಕಿಯ ನಡೆಗೆ ಸಭಿಕರು ಭಾರಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

“ಕವನಗಳ ಕಾರ್ಖಾನೆ” ಎಂದ ವಿವೇಕಾನಂದಗೌಡ ಪಾಟೀಲ

ಗದಗ ಜಿಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿವೇಕಾನಂದಗೌಡ ಪಾಟೀಲ ಮಾತನಾಡಿ, “ಮಂಜುಳಾ ವೆಂಕಟೇಶಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ‘ಕವನಗಳ ಕಾರ್ಖಾನೆ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆಯಾಗಲಿ, ಶೋಷಿತರ ನೋವಾಗಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ತಲ್ಲಣವಾಗಲಿ — ಅದನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಭೆ ಅವರಲ್ಲಿದೆ” ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.

ಅವರು ಮುಂದುವರೆದು, “ಇಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯವು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಮಾಜದ ನೋವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಂಜುಳಾ ಅವರ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಬದ್ಧತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದರು.

“ಕವನ ವಾಚನವೇ ಒಂದು ಅನುಭವ” : ಡಿ.ವಿ. ಬಡಿಗೇರ

ಜಿಲ್ಲಾ ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಿ.ವಿ. ಬಡಿಗೇರ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿ, “ಮಂಜುಳಾ ಅವರು ಕೇವಲ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುವುದಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಓದಿ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಹೃದಯ ತಲುಪಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕವನ ವಾಚನವೇ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭವ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಹಾಸ್ಯದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, “ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರವಾಹದಂತಿರುವ ವೆಂಕಟೇಶಯ್ಯ ಅವರ ವೈಚಾರಿಕ ಅಬ್ಬರವನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವುದು ಮಂಜುಳಾ ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಗೆಪಾಟಲೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು.

ವೈಚಾರಿಕ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಶಕ್ತಿ

ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ವಸ್ತ್ರದ ಅವರು, “ಒಬ್ಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೋರಾಟಗಾರನ ಒಡನಾಡಿಯಾಗಿ, ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಧೈರ್ಯ ಮಂಜುಳಾ ಅವರ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ‘ಮಹಾಪಯಣ’ ಕೇವಲ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಅಲ್ಲ; ಅದು ವೈಚಾರಿಕ ಹೋರಾಟದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.

ಸಂವಿಧಾನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ

ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ವೆಂಕಟೇಶಯ್ಯ ಮಾತನಾಡಿ, “ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವೇ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಂಜುಳಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಚಿಂತನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮೀಸಲಾತಿ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಕುರಿತು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿರುವ ಧ್ವನಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅವರು, “ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಮರೆತು ನಾವು ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಂದಾಗಬೇಕಿದೆ” ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.

61 ಕವಿತೆಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆ

ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಮುಜುಮದಾರ್ ಅವರು ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿ, ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿರುವ 61 ಕವಿತೆಗಳ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಅಂಬೇಡ್ಕರ್’ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ನಿಂತ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ‘ಮನುವಾದದ ವಿಷ ಸರ್ಪ’ ಕವನದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಜಾತ್ಯತೀತ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಪ್ರತಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

‘ಕಂಬಾಲಪಲ್ಲಿ’ ಹಾಗೂ ‘ನಾವೇಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು’ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗದುಗಿನ ಭೀಷ್ಮ ಕೆರೆಯ ಬಸವಣ್ಣನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕವನದಲ್ಲಿ, ಬಸವ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮರೆತ ಸಮಾಜದ ವಿರುದ್ಧ ಕವಯಿತ್ರಿಯ ತೀವ್ರ ಕಳಕಳಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್, ಕಲಬುರ್ಗಿ ಹತ್ಯೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾವ್ಯದ ಆಕ್ರೋಶ

ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತಕರ ಹತ್ಯೆಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಧೀರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಡಾ. ಎಂ.ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಲಾಗಿದೆ.

“ರಣಹೇಡಿಗಳು ರಣಹದ್ದುಗಳಾಗಿ ಕುಕ್ಕಿ ನಿಮ್ಮ ರಕ್ತವನ್ನು ಬಂದೂಕಿನ ನಳಿಕೆ ನೆಕ್ಕಿತೆ?” ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಸಭಿಕರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಬಸವಣ್ಣ, ಬೇಂದ್ರೆ, ಕುವೆಂಪುಗಳ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ನಮನ

‘ಮತ್ತೆ ಬನ್ನಿ ಬೇಂದ್ರೆ’ ಕವನದಲ್ಲಿ ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆಯ ಕಾವ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಆಹ್ವಾನವಿದ್ದರೆ, ‘ಜಾರಿತದೋ ನಕ್ಷತ್ರ’ ಕವನದಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತರ ಪರ ಧ್ವನಿಯಾದ ಮಹನೀಯರ ಅಗಲಿಕೆಗೆ ಕವಯಿತ್ರಿ ದುಃಖ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕುವೆಂಪು ಅವರನ್ನು “ಶುದ್ಧತ್ವದ ಶೂದ್ರ”, “ಲೇಖನಿಯಲ್ಲೇ ಬಂಡಾಯ ಎಬ್ಬಿಸಿದ ವೀರ” ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷ ಗಮನಸೆಳೆಯಿತು.

ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು

‘ಭಗಿನಿ: ನಿಲ್ಲದ ಪಯಣ’ ಕವನದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನ ಹೋರಾಟ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ‘ಅವ್ವ’, ‘ಅಪ್ಪ’ ಹಾಗೂ ‘ತವರು’ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ, ಮಮತೆ ಮತ್ತು ಹೆತ್ತವರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರ ಭಾರಿ ಸ್ಪಂದನೆ

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ನೂರಾರು ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತಕರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವನ ವಾಚನ ನಡೆಯಿತು. ಶ್ರೀಮತಿ ಅನಸೂಯಾ ಮಿಟ್ಟಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ಶಿಲ್ಪಾ ಮ್ಯಾಗೇರಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮತಿ ನೀಲಮ್ಮ ಅಂಗಡಿ ಅವರು ಕವನ ವಾಚಿಸಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದರು.

ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡಿ.ವಿ. ಬಡಿಗೇರ, ಡಾ. ಅರ್ಜುನ ಗೊಳಸಂಗಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಗಣ್ಯರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಪ್ರೊ. ದತ್ತ ಪ್ರಸನ್ನ ಪಾಟೀಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರೂಪಿಸಿ, ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ವಂದಿಸಿದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾದ ಮಹಾಪಯಣ

ಒಟ್ಟಾರೆ, ‘ಮಹಾಪಯಣ’ ಕವನ ಸಂಕಲನವು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ವೈಚಾರಿಕ ಘೋಷಣೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪರ ನಿಂತ ಕಾವ್ಯ ಧ್ವನಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಚರ್ಚೆಯಾಗುವಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / lalita MP