ಬೆಂಗಳೂರು, 07 ನವೆಂಬರ್ (ಹಿ.ಸ.):

ದೇಶದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (ಐಐಐಟಿ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಿ ಸಂಧಾನ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಹಾಗೂ ಲೋಕ ಅದಾಲತ್ ಮೂಲಕ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ಆಧಾರಿತ ‘ನ್ಯಾಯ ಸೇತು’ ಎಂಬ ವಿನೂತನ ಸಾಧನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಬದಲು ಮಾತುಕತೆ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಈ ಎಐ ಸಾಧನ ಗುರುತಿಸಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹೊರೆ ತಗ್ಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ನೆರವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಚಾಲೆಂಜ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಐಐಐಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಹರ್ಷಿತ್ ಖಟ್ಟರ್, ಆರುಷ್ ಗುಪ್ತಾ, ಉತ್ಕರ್ಷ್ ಗುಪ್ತಾ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ತಂಡ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ‘ಐಡಿಯಾಸ್ ಫಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಚಾಲೆಂಜ್ 2026’ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ‘ಇನ್ಕ್ಲೂಸಿವ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಫಾರ್ ಭಾರತ್’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಂಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐದು ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯಾವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಅಥವಾ ರಾಜಿ ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ನ್ಯಾಯ ಸೇತು’ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ರಾಜಿ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ಇರುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿವರಿಸಲಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಕಾನೂನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವು

ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹರ್ಷಿತ್ ಖಟ್ಟರ್, “ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ವಿವಾದಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.ಕಾನೂನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಾವು ‘ನ್ಯಾಯ ಸೇತು’ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಆರುಷ್ ಗುಪ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿ, “ಸುದೀರ್ಘ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನ್ಯಾಯವು ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳದ್ದೇ

‘ನ್ಯಾಯ ಸೇತು’ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಸಹಾಯಕ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ರಾಜಿ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಕಾನೂನು ಸಮಿತಿ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಬಳಿಯೇ ಇರಲಿದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿರುವ ಐಐಐಟಿ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ತ್ವರಿತ ನ್ಯಾಯದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

---------------

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / BHARGAVI G R