
ನವದೆಹಲಿ, 22 ನವೆಂಬರ್ (ಹಿ.ಸ.):
ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಾಳೇಂದ್ರ ಶಾ ಅವರು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದು ನವದೆಹಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ 22 ಮತ್ತು 23ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಈ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಬೀಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಈ ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಬಾಳೇಂದ್ರ ಶಾ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಾ ಅವರ ಮೊದಲ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಇದಾಗಿದೆ. ದೂರವಾಣಿ ಮಾತುಕತೆ ಹಾಗೂ ಸಂದೇಶಗಳ ವಿನಿಮಯದ ಬಳಿಕ ಉಭಯ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೊದಲ ಮುಖಾಮುಖಿ ಭೇಟಿಯೂ ಇದಾಗಿದೆ.
ಈ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಧಾನಿಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಭೇಟಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ, ಇಂಧನ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್, ರೈಲ್ವೆ, ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ನಡುವಿನ ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧ
ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸ, ಮುಕ್ತ ಗಡಿ, ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಜನರ ನಡುವಿನ ಆಳವಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.
ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 17 ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಭೇಟಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ. 2014ರಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಐದು ಬಾರಿ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ನಿಯಮಿತ ಸಭೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತವು ನೇಪಾಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂಕ ರಹಿತ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಒಟ್ಟು ಸರಕು ರಫ್ತಿನ ಸುಮಾರು ಶೇ.80ರಷ್ಟು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ ಒದಗಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ
ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಲವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ನೇಪಾಳದ 74 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 1,662 ಕೋಟಿ ನೇಪಾಳಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಅಧಿಕ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಗಡಿ ಭಾಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ತಪಾಸಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ನೂತನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಭಾರತ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯದ ಮೂಲಕ ರಸ್ತೆ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
2015ರ ಗೋರಖಾ ಭೂಕಂಪದ ಬಳಿಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತ ನೆರವು ನೀಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಹಕಾರದಿಂದ 50 ಸಾವಿರ ಮನೆಗಳು, 71 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು, 128 ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ 21 ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ.
2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಉಂಟಾದ ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಿಕ ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 140 ಟನ್ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು. ಸುರಂಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ 4,400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಾಹನಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಪೂರೈಸಿದೆ.
ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ
ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ನಡುವಿನ ಇಂಧನ ಸಹಕಾರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ 10 ಸಾವಿರ ಮೆಗಾವಾಟ್ವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಒಪ್ಪಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನೇಪಾಳದಿಂದ ಸುಮಾರು 1,200 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ.
2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೇಪಾಳವು ಸುಮಾರು 1,800 ಕೋಟಿ ನೇಪಾಳಿ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದೆ. 2024ರ ನವೆಂಬರ್ನಿಂದ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೂ ನೇಪಾಳ ವಿದ್ಯುತ್ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೊಸ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಗಣೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. 900 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದ ಅರುಣ್-3 ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿವೆ.
ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಜಲಾವೃತ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿವಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಮೂರು ಹಂತದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಭಾರತದ ಅನುದಾನ ನೆರವಿನಿಂದ ಕಮಲಾ, ಬಾಗ್ಮತಿ ಮತ್ತು ಲಾಲ್ಬಕೇಯಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ನದಿ ದಂಡೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಳೇಂದ್ರ ಶಾ ಅವರ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ
ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಪ್ರಕಾರ, ನೇಪಾಳ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಾಳೇಂದ್ರ ಶಾ ಅವರು ಇಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3.15ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನವದೆಹಲಿಯ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೂರನೇ ಟರ್ಮಿನಲ್ಗೆ ಆಗಮಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆಗೆ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಹೋಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಡಾ. ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ನವೆಂಬರ್ 23ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ವಾಗತ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10.40ಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಘಾಟ್ಗೆ ತೆರಳಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಪನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಹೌಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12.15ಕ್ಕೆ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಬಳಿಕ ಜಂಟಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3.15ಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಜೆ 4.50ಕ್ಕೆ ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವರದಿಗಾರಿಕೆಗೆ ತೆರಳುವ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಹಿತಿ ಬ್ಯೂರೊ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಅಥವಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್, ಆಧಾರ್ ಅಥವಾ ಚಾಲನಾ ಪರವಾನಗಿಯಂತಹ ಮತ್ತೊಂದು ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತರಬೇಕು. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
--------
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / Rakesh.M.B.