ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೊಪ್ಪಳದ ಗವಿಮಠದ ಆವರಣ ಭಕ್ತರ ಮಹಾಸಾಗರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ–ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಠದ ಪರಿಸರವೇ ಭಕ್ತಿಮಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸುವ ಮಹೋತ್ಸವ.ಶರಣ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ದೀಪಸ್ತಂಭರಾದ ಶ್ರೀ ಗವಿಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ ತತ್ವಚಿಂತನೆಗಳು ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ಜೀವಾಳ. ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆ ಎಲ್ಲ ಭೇದಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಸಾರಿದ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ ಸಂದೇಶಗಳು ಇಂದು ಕೂಡ ಜಾತ್ರೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ರಥೋತ್ಸವ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವ, ತತ್ವಪದಗಳ ಗಾಯನ, ಹರಿಕಥೆ, ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು – ಗವಿಮಠದ ಜಾತ್ರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರು, ದಾಸರು, ಕಲಾಸಕ್ತರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗವಿಮಠದ ಜಾತ್ರೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ವಿಶಾಲ ಮಟ್ಟದ ಅನ್ನದಾನ.

ಗವಿಮಠದ ಜಾತ್ರೆಯ ಹೃದಯಭಾಗವೇ ಅನ್ನದಾನ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಒಂದೇ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕೂತು ಊಟ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಅಪರೂಪದ ಚಿತ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ–ಬಡ, ಮೇಲು–ಕೀಳು ಎಂಬ ಭೇದವೇ ಇಲ್ಲ; ಸೇವೆಯೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಜಾತ್ರೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ರೈತರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೇದಿಕೆಯೂ ಹೌದು. ಸಹಬಾಳ್ವೆ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ‘ಸೇವೆ ದೇವರ ಪೂಜೆ’ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮಠ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದೆ. ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂತು ಊಟ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಗವಿಮಠದ ಜಾತ್ರೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೇರುಗಳ ಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರಿಂದ ಕಿರಿಯರ ತನಕ ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಸೇತುವೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.ಕೊಪ್ಪಳದ ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕøತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಜೀವಂತ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗವಿಮಠದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆ ಇಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಹಾ ಕುಂಭಮೇಳ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪ್ರಯುಕ್ತ ನಡೆಯುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕೊಪ್ಪಳ ನಗರವೇ ಭಕ್ತಿಮಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ.

ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾರಿದ ಶ್ರೀ ಗವಿಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಾದ ಗವಿಮಠ, ಜಾತಿ–ಧರ್ಮ–ಭಾμÉಗಳ ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಒಂದೇ ತಂತುವಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ರೈತರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ರಥೋತ್ಸವ, ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವ, ತತ್ವಪದಗಳ ಗಾಯನ, ಹರಿಕಥೆ, ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಜನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಈ ಜಾತ್ರೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲದೆ, ರೈತರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಇಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಗವಿಮಠದ ಜಾತ್ರೆ ಜನಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಧಾರ್ಮಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಈ ಜಾತ್ರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕೊಪ್ಪಳದ ಗವಿಮಠದ ಜಾತ್ರೆ ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮಹೋತ್ಸವವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಗವಿಮಠದ ಜಾತ್ರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಧಾರ್ಮಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತ ಚಿತ್ರ. ಭಕ್ತಿ, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಇಂದಿಗೂ, ಎಂದಿಗೂ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಯಾತ್ರೆ.

ಲೇಖಕರು-

ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರ ಸೊಪ್ಪಿಮಠ

ಶಿಕ್ಷಕರು, ಕೊಪ್ಪಳ.

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸಮಾಚಾರ್ / ಜಿ.ಎಂ. ರೋಹಿಣಿ ಕುಮಾರ್